Ev Tipi Elektrikli Araç Şarj İstasyonu: Seçim ve Kurulum Rehberi

Elektrikli aracı olanlara “en çok nerede şarj ediyorsunuz?” diye sorun, cevap büyük çoğunlukla aynıdır: evde. Araç akşam park edilir, sabah dolu bataryayla yola çıkılır. Halka açık istasyonlar uzun yolda ve acil durumda devreye girer. Günlük kullanımı ise evdeki şarj noktası taşır.

Bu yüzden ev tipi şarj istasyonu seçimi, arabanın kendisi kadar önemli bir karardır. Yanlış güçte bir cihaz ya ihtiyacınızı karşılamaz ya da evinizin elektrik altyapısını zorlar. Özensiz yapılmış bir kurulum ise ısınan kablolar, sık atan sigortalar ve güvenlik riskleri demektir. Bu rehberde doğru gücü nasıl seçeceğinizi, kurulumdan önce neleri kontrol etmeniz gerektiğini ve kurulumun adım adım nasıl ilerlediğini anlatıyoruz.

İlk elektrikli aracını yeni alanlar için şarj türleri ve temel kavramları İlk Kez Elektrikli Araç Alacaklar İçin Şarj Rehberi yazımızda ele aldık. Bu yazı ise işin donanım ve kurulum tarafına odaklanıyor.

Ev Tipi Şarj İstasyonu Nedir?

Ev tipi şarj istasyonu (wallbox), garaj duvarına ya da otopark zeminine monte edilen, aracı alternatif akımla (AC) şarj eden sabit bir cihazdır. Teknik literatürde Mod 3 şarj olarak geçer. Cihaz, araçla sürekli haberleşir; kablo takılmadan enerji vermez, araca ne kadar akım çekebileceğini bildirir ve bir hata algıladığında şarjı anında durdurur.

Ev tipi istasyon, enerjiyi doğrudan bataryaya vermez. Gelen alternatif akımı doğru akıma çeviren parça, aracın içindeki yerleşik şarj ünitesidir (on-board charger). Bu ayrıntı, birazdan göreceğimiz güç seçiminde belirleyici olacak.

Neden priz yerine şarj istasyonu?

Birçok araç, standart bir prize takılan taşınabilir kabloyla birlikte gelir. Bu yöntem acil durumlar için işlevseldir ama günlük kullanım için iki sorunu vardır. Birincisi hızdır: priz şarjı genellikle 2–3 kW civarında kalır ve 60 kWh’lik bir bataryayı doldurmak bir günü aşabilir. İkincisi güvenliktir: ev prizleri ve arkasındaki tesisat, saatlerce kesintisiz yüksek akım taşımak için tasarlanmaz. Uzun süreli yükte priz bağlantıları ısınır. Bu riskin nedenlerini Elektrik Kabloları Neden Isınır? yazımızda anlattık.

Duvar tipi bir şarj istasyonu ise kendi hattı ve kendi koruma elemanlarıyla çalışır. Şarj süresini üçte bire, hatta daha kısaya indirir.

7 kW, 11 kW ve 22 kW: Hangi Güç Size Uygun?

Ev tipi şarj istasyonları genellikle üç güç seviyesinde sunulur. Doğru seçim, üç sorunun cevabına bağlıdır: Eviniz monofaze mi trifaze mi? Aracınız AC’de en fazla kaç kW kabul ediyor? Günde kaç kilometre yol yapıyorsunuz?

 

Güç	Besleme	Akım	60 kWh batarya, %20→%80 (yaklaşık)	Bir saatte kazanılan menzil (yaklaşık)
7 kW	Monofaze, 220–230 V	32 A	5,5–6 saat	35–40 km
11 kW	Trifaze, 380–400 V	16 A	3,5 saat	50–60 km
22 kW	Trifaze, 380–400 V	32 A	1,8 saat (araç destekliyorsa)	100–125 km

Süreler, ortalama %90 şarj verimi ve 100 km’de 16–20 kWh tüketim varsayımıyla hesaplanmıştır. Soğuk havada ve bataryanın son yüzdelerinde şarj biraz yavaşlar.

Monofaze evler için 7 kW

Türkiye’de müstakil evlerin ve dairelerin büyük kısmı monofaze beslenir. Bu durumda pratik üst sınır 7 kW civarıdır. Günde 50–60 km yol yapan bir kullanıcı için bu fazlasıyla yeterlidir: gece boyunca birkaç saatlik şarj, ertesi günün ihtiyacını rahatlıkla karşılar.

Trifaze altyapı için 11 kW

Trifaze beslemesi olan müstakil evler, villalar ve sitelerde 11 kW en dengeli seçimdir. Piyasadaki elektrikli araçların büyük çoğunluğu AC’de 11 kW kabul eder. Faz başına 16 A çektiği için tesisatı da aşırı zorlamaz.

22 kW ne zaman mantıklı?

22 kW, yalnızca aracınızın yerleşik şarj ünitesi 22 kW AC destekliyorsa gerçek bir hız avantajı sağlar. Aracınız 11 kW ile sınırlıysa 22 kW’lık bir istasyon da aracı 11 kW’ta şarj eder. Yine de birden fazla aracın sırayla şarj edildiği evler, küçük işletmeler ve ileride araç değiştirmeyi planlayanlar için 22 kW altyapı kurmak geleceğe dönük bir yatırımdır.

Ev Tipi Şarj İstasyonu Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Güç kadar önemli olan, cihazın güvenlik, dayanıklılık ve kullanım özellikleridir. Kataloglarda göreceğiniz teknik terimlerin pratikte ne anlama geldiği şöyle:

Soket tipi

Avrupa’da ve Türkiye’de AC şarj için standart Tip 2 soketidir. Bazı eski Asya ve Amerika menşeli araçlar Tip 1 kullanır. Cihazın Tip 2 ile gelmesi, Tip 1 seçeneğinin de bulunması esneklik sağlar.

Kablo uzunluğu

Kablonun aracın şarj kapağına rahatça uzanması gerekir. Şarj kapağı aracın önünde, arkasında ya da yanında olabilir; aracı farklı yönlerde park etmeniz de gerekebilir. 4 metre çoğu garaj için yeterlidir, uzak park yerleri için 7–8 metrelik kablo seçeneği tercih edilmelidir.

Koruma sınıfı (IP ve IK)

IP değeri toz ve suya, IK değeri darbeye karşı dayanımı gösterir. Açık otoparkta yağmura ve kara maruz kalacak bir cihaz için en az IP54, tercihen IP65 aranmalıdır. Ortak otoparklarda IK10 gibi yüksek darbe dayanımı, cihazı kazara çarpmalara karşı korur.

Elektriksel korumalar

Cihazın aşırı akım, aşırı ve düşük gerilim, toprak hatası ve ani gerilim darbelerine karşı dahili koruması olmalıdır. Gerilim dalgalanmalarının araç elektroniğine etkisini Voltaj Dalgalanması Neden Olur? yazımızda anlattık.

Katalogda IEC 62955 ibaresini görüyorsanız bu önemli bir ayrıntıdır. Bu standart, şarj cihazının içinde 6 mA’lık doğru akım kaçağını algılayan bir koruma bulunduğunu gösterir. Bu koruma sayesinde panoda genellikle daha pahalı B tipi yerine A tipi kaçak akım rölesi kullanılabilir. Kesin seçim kurulumu yapacak elektrik mühendisi tarafından yapılmalıdır.

Enerji ölçümü ve uygulama

Dahili enerji sayacı, her şarjda ne kadar elektrik harcadığınızı gösterir. Bu bilgi, ortak otoparkta faturayı paylaştırırken ya da şirket aracının masrafını raporlarken işe yarar. Wi-Fi bağlantısı ve mobil uygulama ise şarjı uzaktan başlatma, durdurma ve geçmişi izleme imkanı verir. PIN ya da şifre koruması, ortak alanlarda başkalarının cihazınızı kullanmasını engeller.

Çalışma sıcaklığı

Açık havaya kurulacak cihazın kışın eksi derecelerde, yazın ise doğrudan güneş altında çalışabilmesi gerekir. Üretici verilerinde çalışma sıcaklığı aralığını kontrol edin.

Kurulumdan Önce Kontrol Edilmesi Gerekenler

Şarj istasyonunu sipariş etmeden önce evinizin elektrik altyapısını tanımak, sürprizlerin önüne geçer.

Bağlantı gücü ve faz sayısı

Elektrik faturanızda ya da dağıtım şirketinin abone bilgilerinde sözleşme gücünüzü ve beslemenizin monofaze mi trifaze mi olduğunu görebilirsiniz. 7 kW’lık bir şarj istasyonu, sözleşme gücü düşük bir dairede tek başına kapasitenin büyük kısmını kullanabilir. Akşam fırın, çamaşır makinesi ve klima çalışırken şarj da başlarsa ana sigorta atar. Bu durumda iki yol vardır: dağıtım şirketine bağlantı gücü artırımı için başvurmak ya da şarjı ev yükünün düşük olduğu gece saatlerine planlamak.

Güç hesabında VA ve watt arasındaki farkı merak ediyorsanız Aktif, Reaktif ve Görünür Güç Nedir? yazımıza göz atabilirsiniz.

Pano ve hat mesafesi

Şarj istasyonu panodan kendi bağımsız hattıyla beslenmelidir. Panonun konumu ile park yeri arasındaki mesafe, kablo kesitini ve dolayısıyla maliyeti doğrudan etkiler. Hat uzadıkça gerilim düşümünü sınırlamak için daha kalın kablo gerekir.

Topraklama

Şarj istasyonu, aracın metal gövdesiyle doğrudan ilişkili bir cihazdır. Sağlam bir topraklama, hem cihazın kendi koruma fonksiyonlarının doğru çalışması hem de insan güvenliği için şarttır. Eski binalarda topraklama direncinin ölçülmesi kurulum öncesinin ilk işlerinden biri olmalıdır.

Apartman ve sitelerde izin süreci

Müstakil evinde kendi park yeri olan bir kullanıcı, şarj istasyonunu kendi kararıyla kurabilir. Apartman ve sitelerin ortak otoparklarında ise durum farklıdır. Mart 2025’te Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, ortak otoparklarda şarj ünitesi kurulumu için yapı ruhsatı şartı kaldırıldı. Basına yansıyan bilgilere göre kat maliklerinin yarısından fazlasının onayı kurulum için yeterli. Uygulamada en sağlıklı yol, kurulumu kat malikleri kurulu kararına bağlamak ve şarj istasyonunun hangi sayaçtan besleneceğini bu kararda netleştirmektir.

Ortak alandan beslenen bir istasyonda dahili enerji sayacı büyük kolaylık sağlar: her kullanıcının tüketimi ayrı ayrı görüldüğü için aidat paylaşımında anlaşmazlık çıkmaz.

Ev Tipi Şarj İstasyonu Kurulumu Adım Adım

Kurulum, mutlaka yetkili bir elektrik teknisyeni ya da mühendisi tarafından yapılmalıdır. Süreç genel olarak şu sırayla ilerler:

1. Keşif: Pano, park yeri, kablo güzergahı, bağlantı gücü ve topraklama yerinde incelenir.
2. Güç ve cihaz seçimi: Altyapıya ve araca göre 7, 11 ya da 22 kW kararı verilir. Gerekiyorsa bağlantı gücü artırımı için dağıtım şirketine başvurulur.
3. Hat çekimi: Panodan şarj noktasına bağımsız bir hat çekilir. Kesit, akıma ve mesafeye göre hesaplanır. Tipik olarak 7 kW monofaze için 3×6 mm², 11 kW trifaze için 5×4 mm², 22 kW trifaze için 5×6 mm² ve üzeri kullanılır. Uzun hatlarda bir üst kesite çıkılır.
4. Pano korumaları: Hatta uygun değerde bir otomatik sigorta ve 30 mA’lık kaçak akım rölesi eklenir. Bina girişinde aşırı gerilim koruma (parafudr) yoksa eklenmesi değerlendirilir.
5. Montaj: Cihaz duvara ya da ayaklı standa, yerden yaklaşık 1–1,5 metre yükseklikte, araca ve kablo dolaşımına uygun konumda sabitlenir.
6. Test ve devreye alma: İzolasyon ve topraklama ölçülerek kaçak akım rölesi test edilir. Ardından araçla deneme şarjı yapılır, uygulama ve Wi-Fi ayarları tamamlanır.

Panodan araca uzanan koruma zinciri şöyle özetlenebilir:

Zincirdeki her halka bir öncekini tamamlar: pano korumaları hattı ve insanı, şarj istasyonu aracı, aracın kendi elektroniği ise bataryayı korur. Halkalardan biri eksik olduğunda diğerleri bu boşluğu tam olarak kapatamaz.

Kurulumda en sık yapılan hatalar

• Şarj istasyonunu mevcut bir priz hattına bağlamak
• Kablo kesitini sadece akıma göre seçip mesafeyi hesaba katmamak
• Kaçak akım rölesini atlamak ya da yanlış tipte seçmek
• Açık havadaki bağlantı kutularında su geçirmezliği ihmal etmek
• Kabloyu aracın üzerinden geçeceği ya da yerde ezileceği bir konuma monte etmek

Tunçmatik My Charger 7/22 kW

Tunçmatik’in ev ve küçük işletmeler için tasarladığı My Charger 7/22 kW, yukarıda anlattığımız seçim kriterlerinin çoğunu tek bir cihazda karşılar. Aynı gövde 7, 11 ve 22 kW güç seçenekleriyle sunulduğu için monofaze bir dairede de trifaze bir villada da kullanılabilir.

Özellik	My Charger 7/22 kW
Güç seçenekleri	7 kW (32 A, 220 V) · 11 kW (16 A, 380 V) · 22 kW (32 A, 380 V)
Şarj modu	Mod 3, AC
Soket	Tip 2 standart, Tip 1 opsiyonel
Kablo	4 m standart, 7,6 m opsiyonel
Koruma sınıfı	IP65 gövde, IK10 muhafaza, IK8 dokunmatik ekran
Elektriksel korumalar	Aşırı akım, aşırı ve düşük gerilim, toprak hatası, dahili darbe koruması, acil durdurma butonu
Ekran ve bağlantı	4,3 inç dokunmatik LCD, Wi-Fi, mobil uygulama, PIN ve şifre koruması
Ölçüm	Dahili enerji sayacı
Çalışma sıcaklığı	−35 °C ile +55 °C arası
Montaj	Duvar tipi ya da metal ayaklı stant
Boyut ve ağırlık	100 × 280 × 390 mm, 6 kg
Sertifikalar	IEC/EN 61851-1, IEC/EN 62955, EN 62311, EN 62479

IP65 ve IK10 dayanımı, cihazı açık otoparklar ve ortak site alanları için uygun hale getirir. −35 °C’ye kadar çalışabilmesi, Doğu Anadolu’nun sert kışlarında bile kesintisiz kullanım anlamına gelir. Dahili enerji sayacı ve PIN koruması ise apartman otoparklarında “kim ne kadar şarj etti?” sorusunu ortadan kaldırır.

Farklı güçlerdeki diğer modeller için AC şarj istasyonları, yolda ya da tatilde kullanmak için portatif şarj çözümleri, kablo ve adaptörler için ise aksesuarlar sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Evde Şarjı Daha Verimli Hale Getirmek

Şarjı gece saatlerine planlayın

Çok zamanlı tarifeyi kullanan aboneler için gece saatleri, elektriğin en ucuz olduğu zaman dilimidir. Ev yükü de bu saatlerde en düşük seviyededir; bu da sigortanın atma riskini azaltır. Mobil uygulama üzerinden şarjı bu saatlere ayarlamak hem fatura hem de tesisat açısından avantaj sağlar.

Güneş enerjisiyle birleştirin

Çatısında güneş paneli olan evlerde, öğlen saatlerinde üretilen fazla enerji araca aktarılabilir. Gece şarjı için ise gündüz üretilen enerjiyi depolayan bir batarya sistemi gerekir. Tunçmatik’in solar enerji çözümleri ve enerji depolama sistemleri bu kurguya uygun ürünler sunar. Hibrit invertör ile sistem boyutlandırmayı Hybrisun THY Serisi yazımızda anlattık.

Bataryayı her gün %100’e doldurmayın

Günlük kullanımda şarjı %80 civarında sınırlamak, çoğu üreticinin batarya ömrü için önerdiği bir alışkanlıktır. Bu ayar çoğu zaman aracın kendi menüsünden yapılır. Uzun yol öncesinde ise tam dolum yapılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ev tipi şarj istasyonu kaç kW olmalı?

Monofaze beslenen evlerde 7 kW, trifaze altyapısı olan evlerde ise çoğu araç için 11 kW en uygun seçimdir. 22 kW, ancak aracınız AC’de 22 kW destekliyorsa ya da ileride birden fazla araç şarj etmeyi planlıyorsanız anlamlıdır.

22 kW şarj istasyonu her aracı daha hızlı şarj eder mi?

Hayır. Şarj hızını, istasyon ile aracın yerleşik şarj ünitesinden hangisi daha düşükse o belirler. AC’de 11 kW kabul eden bir araç, 22 kW istasyonda da 11 kW ile şarj olur.

Elektrikli aracı normal prizden şarj etmek güvenli mi?

Acil durumlarda araçla birlikte gelen kabloyla kısa süreli şarj yapılabilir. Ancak ev prizleri saatlerce kesintisiz yüksek akım için tasarlanmadığından günlük kullanım için kendi hattı ve korumaları olan bir şarj istasyonu önerilir.

Apartman otoparkına şarj istasyonu kurmak için izin gerekir mi?

Ortak otoparklarda kat maliklerinin onayı gerekir. Mart 2025’teki yönetmelik değişikliğiyle yapı ruhsatı şartı kaldırıldı; basına yansıyan bilgilere göre kat maliklerinin yarısından fazlasının onayı yeterli. Kurulumu kat malikleri kurulu kararına bağlamak en sağlıklı yoldur.

Ev tipi şarj istasyonu kurulumu için hangi kablo kullanılır?

Kesit; güce, faz sayısına ve hat uzunluğuna göre hesaplanır. Kısa hatlarda tipik olarak 7 kW monofaze için 3×6 mm², 11 kW trifaze için 5×4 mm², 22 kW trifaze için 5×6 mm² ve üzeri kullanılır. Nihai seçimi kurulumu yapacak elektrikçi yapmalıdır.

Evde şarj ne kadar sürer?

60 kWh’lik bir bataryayı %20’den %80’e çıkarmak 7 kW ile yaklaşık 5,5–6 saat, 11 kW ile yaklaşık 3,5 saat sürer. Yani gece boyunca yapılan şarj, günlük kullanım için fazlasıyla yeterlidir.

Doğru ev tipi şarj istasyonu en güçlü olan değil, evinizin altyapısına ve aracınıza uygun olan cihazdır. Önce bağlantı gücünüzü ve faz sayınızı öğrenin, aracınızın AC şarj sınırını kontrol edin, ardından kurulumu bağımsız hat, doğru kablo kesiti ve eksiksiz pano korumalarıyla yaptırın. Bu üç adım, yıllarca sorunsuz ve güvenli bir şarj deneyiminin temelidir.

Eviniz ya da siteniz için My Charger kurulumu planlıyorsanız kurulum talep formunu doldurabilir, güç seçimi konusunda Tunçmatik uzman ekibiyle iletişime geçebilirsiniz. Ticari ve kamusal şarj projeleri için Tunçmatik CHARGE çözümlerini inceleyebilirsiniz.