Elektrikli Araçlara Yeni Şarj Tarifesi Geliyor

Elektrikli araç sahiplerinin sıkça kullandığı şarj istasyonu ücretlendirmelerinde köklü bir değişiklik kapıda. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından hazırlanan yeni düzenleme, şarj istasyonlarında dinamik fiyatlandırma sistemine geçişi öngörüyor. Buna göre, AVM gibi yoğun bölgelerdeki şarj noktaları ile tenha bölgelerdeki istasyonlar arasında farklı fiyatlandırma uygulanacak. Ayrıca, gün içindeki saatlere göre değişen tarife sistemi de kullanıcıların şarj alışkanlıklarını etkileyecek. Özellikle gece saatlerinde indirimli şarj imkanı sunan bu yeni sistem, elektrik şebekesinin yüküne göre de fiyatlandırma yapacak. Bu düzenlemeyle birlikte ödeme sistemlerinde de yenilikler geliyor; artık şarj istasyonlarında POS cihazı kullanımı başlayacak ve kullanıcılar mobil uygulama dışında da ödeme yapabilecek.

EPDK duyuruyor: Şarj tarifelerinde dinamik dönem başlıyor

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Türkiye’deki elektrikli araç şarj tarifelerinde köklü bir değişime gidiyor. EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz tarafından yapılan açıklamada, şarj istasyonlarında “dinamik fiyatlandırma” döneminin resmen başlatılacağı duyuruldu. Bu yeni sistem, şarj fiyatlarının sabit olmaktan çıkıp lokasyon ve zaman kriterlerine göre değişkenlik göstereceği bir yapıya geçiş anlamına geliyor.

EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, şarj tarifelerindeki bu değişimi şu sözlerle açıkladı: “Lokasyon bazlı tarife sayesinde kullanıcılar, bulundukları bölgeye göre daha uygun fiyatlarla şarj hizmeti alabilecekler. Saat bazlı tarife ile ise günün belirli zaman dilimlerinde daha avantajlı fiyatlara erişmeleri mümkün olacak.” Böylece artık şarj ücretleri, istasyonun yoğunluğuna ve şarj işleminin yapıldığı saat dilimine göre belirlenecek.

Site ve Apartmanlara Elektrikli Şarj İstasyonu Kurulumu

Yeni düzenlemenin temelinde arz-talep dengesi yer alıyor. Başkan Yılmaz, planladıkları bu lokasyon bazlı tarife sistemi sayesinde fiyatlandırmanın tamamen talebe göre şekilleneceğini belirtti. Buna göre, büyük alışveriş merkezleri gibi yoğun talep gören noktalarda daha yüksek tarifeler uygulanacak. “Büyük ve yoğun bir AVM’de aracını şarj eden elektrikli araç sahibi, yüksek talep nedeniyle daha yüksek bir tarifeden ücret öderken; daha sakin ve mütevazı bir bölgede şarj hizmeti alan kullanıcı daha düşük bir ücret ödeyebilecek” açıklamasında bulundu.

Dinamik fiyatlandırmanın diğer bir boyutu ise zaman odaklı olacak. Elektrik şebekesindeki yük durumuna göre fiyatlar gün içinde farklılık gösterecek. Mustafa Yılmaz, “elektrik tüketiminin yoğun olduğu akşam saatlerinde tarifeler daha yüksek olacak; buna karşılık tüketimin azaldığı gece saatlerinde elektrikli araçlar daha uygun fiyatlarla şarj edilebilecek” şeklinde konuştu. Özellikle gece saatlerini tercih eden sürücüler, ciddi oranda tasarruf sağlayabilecek.

Bu yeni tarife sistemi, elektrik şebekesinin daha verimli kullanılması amacını da taşıyor. EPDK, şebeke yükünün dengelenmesi, adil kullanımın sağlanması ve elektrikli araç ekosistemine sürdürülebilir bir fiyatlama getirilmesi hedefiyle bu adımı attığını vurguluyor. Bunun yanında, EPDK Başkanı şarj istasyonlarının çalışır durumda olma oranlarının izlenmesi ve erişilebilirlik bilgilerinin anlık paylaşılması konularında da düzenlemeler yapılacağını belirtti.

Ayrıca, düzenlemenin gündemindeki bir diğer yenilik de ödeme seçeneklerinde çeşitlilik sunulması olacak. Şarj ünitelerine POS cihazı entegrasyonunun da planlandığını aktaran Yılmaz, “Çoğunlukla mobil uygulamalar üzerinden ödeme yapılıyor. Ancak özellikle yabancı misafirlerimiz ve uygulama kullanmak istemeyen vatandaşlarımızın kartla veya temassız ödeme yapılabilmesini değerlendiriyoruz” dedi. Bu sayede kullanıcılar, mobil uygulamalar dışında alternatif ödeme seçeneklerine de sahip olacak.

Öte yandan, EPDK Başkanı zaman zaman tartışma konusu olan marka ayrımcılığı iddialarına da açıklık getirdi. Tüm şarj istasyonlarının her marka elektrikli araca hizmet vermekle yükümlü olduğunu belirten Yılmaz, “Aracınız hangi marka olursa olsun, yol üzerinde gördüğünüz herhangi bir şarj operatöründen hizmet alabilirsiniz” ifadelerini kullandı.

EPDK tarafından hayata geçirilecek olan bu kapsamlı düzenleme, kademeli olarak uygulamaya alınacak ve detayları önümüzdeki süreçte kamuoyuyla paylaşılacak. Doğru zaman ve doğru lokasyon seçimiyle elektrikli araç sahiplerinin şarj maliyetlerinde önemli oranda tasarruf sağlaması hedefleniyor.

Fiyatlar nasıl değişecek? Lokasyon bazlı sistem detaylandırıldı

EPDK’nın yeni düzenlemesiyle şarj istasyonu fiyatlandırması tamamen değişiyor. Şimdiye kadar tüm Türkiye’de tek fiyat uygulayan birçok şarj operatörü, artık lokasyon ve saat bazlı farklı tarifeler sunmak zorunda kalacak. Bu yeni sistemi ve kullanıcılara etkisini detaylandıralım.

AVM gibi yoğun bölgelerde yüksek ücret

Yeni düzenlemeyle büyük alışveriş merkezleri ve şehrin merkezi noktalarındaki şarj istasyonlarında fiyatlar artacak. EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz’ın açıklamasına göre, “büyük ve kalabalık alışveriş merkezleri gibi talebin çok yüksek olduğu noktalarda şarj işlemi yapan araç sahipleri daha yüksek bir tarife üzerinden ödeme yapacak. Özellikle hafta sonu yoğunluğunun yaşandığı AVM’lerdeki şarj istasyonlarında, arz-talep dengesi nedeniyle fiyatlar tavan seviyeye yaklaşacak.

Tenha bölgelerde daha uygun fiyatlar

Düzenlemenin en dikkat çekici yönlerinden biri, talebin düşük olduğu bölgelerdeki şarj istasyonlarında çok daha uygun fiyatlar sunulacak olması. Talebin daha az olduğu, sakin ve mütevazı bölgelerdeki istasyonları tercih eden kullanıcılar çok daha uygun fiyatlarla hizmet alabilecek. Bu sayede şehir dışındaki veya daha az kullanılan bölgelerdeki istasyon işletmecileri, müşteri çekmek için rekabetçi fiyatlar belirleyebilecek.

Öte yandan, şarj operatörleri artık her bir istasyonda uyguladıkları güncel tarifeyi dijital platformlarda ve istasyonun bulunduğu yerde ilan etmekle yükümlü olacak. Bu da kullanıcılara şarj işlemine başlamadan önce fiyatları karşılaştırma imkanı sunacak.

DC Şarj İstasyonu | Genel Bakış ve Özellikleri

Arz-talep dengesine göre fiyat belirleme

Yeni fiyatlandırma sisteminin temel mantığı tamamen arz-talep dengesine dayanıyor. Bu sistemde sadece lokasyon değil, zaman faktörü de büyük önem taşıyor. Elektrik şebekesindeki yük durumuna göre fiyatlar gün içinde değişkenlik gösterecek.

Örneğin, yurt dışındaki benzer uygulamalarda gündüz 12.00-00.00 saatleri arasında 0,31 dolar (yaklaşık 10-11 TL) olan birim maliyet, gece saatlerinde talep düştüğünde 0,12 dolara (yaklaşık 4 TL) kadar inebiliyor. Türkiye’de de benzer şekilde, elektrik tüketiminin zirve yaptığı akşam saatlerinde şarj ücretleri daha yüksek olacak, ancak tüketimin düştüğü gece saatlerinde elektrikli araçlar çok daha avantajlı fiyatlarla şarj edilebilecek.

Bu fiyatlar tüm şarj operatörleri için küçük farklılıklar göstermekle birlikte, yeni düzenleme sonrasında aynı operatörün farklı lokasyonlarda farklı fiyat uygulayabileceği bir sisteme geçilecek. EPDK ayrıca, gerektiğinde aşırı fiyatlamayı engellemek için tavan fiyat belirleme yetkisini elinde bulunduruyor.

Sonuç olarak, doğru zaman ve doğru lokasyon seçimiyle elektrikli araç sahipleri şarj maliyetlerinde önemli oranda tasarruf sağlayabilecek. Müşteriler artık sadece en yakın şarj istasyonunu değil, en uygun fiyatlı şarj noktasını tercih etmeye başlayacak.

Saat bazlı fiyatlandırma kullanıcıyı nasıl etkileyecek?

Elektrikli araç kullanıcılarını yakından ilgilendiren saat bazlı fiyatlandırma sistemi, şarj maliyetlerini önemli ölçüde etkileyecek. EPDK’nın yeni düzenlemesiyle birlikte artık şarj ücretleri günün her saatinde aynı olmayacak ve kullanıcılar doğru zamanlamayı seçerek önemli tasarruflar sağlayabilecekler.

Akşam saatlerinde yüksek tarife

Yeni düzenleme kapsamında, elektrik tüketiminin zirve yaptığı akşam saatlerinde şarj ücretleri belirgin şekilde yükselecek. EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz’ın açıklamasına göre, özellikle iş çıkış saatlerinde elektrik şebekesi üzerindeki yükün artmasıyla birlikte şarj istasyonlarındaki tarifeler de yüksek seviyeye ulaşacak.

Akşamüstü ve akşam saatlerinde, şarj operatörleri yoğunluğa bağlı olarak fiyatlarda artış yapabilecek. Bu durum, tüketimin yoğun olduğu saatlerde şarj istasyonlarında oluşabilecek kuyrukların önlenmesini ve talebin gün içine daha dengeli dağıtılmasını amaçlıyor. Böylece elektrik şebekesi üzerindeki baskı azaltılırken, istasyonların kullanım verimliliği de artırılacak.

Elektrik şebekesi yüküne göre fiyat değişimi

Yeni sistemin en dikkat çekici özelliklerinden biri, elektrik şebekesindeki anlık yük durumuna göre fiyatların değişkenlik gösterecek olması. Şarj istasyonlarındaki tarifeler, elektrik şebekesinin genel yüküne bağlı olarak gün içinde farklı seviyelerde olacak. Bu durum, “arz-talep” dengesini sağlamaya yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Elektrik şebekesi, herkesin aynı anda (özellikle iş çıkış saatlerinde) araçlarını şarj etmesi durumunda büyük bir yük altına giriyor. Dinamik fiyatlandırma ile hedeflenen, elektrikli araç sahiplerini elektriğin daha bol ve ucuz olduğu saatlerde şarj etmeye teşvik etmek ve böylece talebi kaydırmak.

Sonuç olarak, elektrikli araç sahiplerinin şarj alışkanlıklarını değiştirmesi gerekecek. Artık yalnızca en yakın şarj istasyonunu değil, en uygun fiyatlı saat dilimini de göz önünde bulundurarak şarj planlaması yapan kullanıcılar, önemli tasarruflar elde edebilecek. Bu düzenleme ayrıca, şarj istasyonlarındaki yoğunluğun gün içine daha dengeli dağılmasını sağlayarak tüm kullanıcılar için daha verimli bir sistem oluşturacak.

POS cihazı geliyor: Ödeme sistemlerinde büyük kolaylık

EPDK’nın şarj istasyonlarında ücretlendirme modelindeki değişikliklerin yanı sıra ödeme sistemlerinde de önemli bir yenilik hayata geçiriliyor. Elektrikli araç şarj istasyonlarına POS cihazları entegre edilerek kullanıcıların ödeme seçenekleri genişletiliyor. Bu yeni sistem, şarj hizmetine erişimi kolaylaştırarak elektrikli araç kullanımının yaygınlaşmasına katkı sağlayacak.

Mobil uygulama dışında ödeme seçeneği

Türkiye’de halihazırda 170’in üzerinde lisanslı şarj operatörü bulunuyor ve her biri kendi mobil uygulamasını kullanıcılara sunuyor. Bu durum, elektrikli araç sahiplerini her istasyon için ayrı bir uygulama indirmeye, kayıt işlemlerini tamamlamaya ve kişisel bilgilerini paylaşmaya mecbur bırakıyor. Özellikle teknolojiye uzak veya kişisel verilerini paylaşmak istemeyen vatandaşlar için bu süreç oldukça zorlayıcı olabiliyor.

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO), bu soruna çözüm olarak akaryakıt istasyonlarına benzer bir model önerdi. POS cihazlarıyla donatılan şarj istasyonlarında, kullanıcılar herhangi bir kayıt işlemine gerek kalmadan sadece kredi kartlarını kullanarak ödeme yapabilecekler.

Yabancı turistler için erişilebilirlik

Mevcut sistemin en büyük eksikliklerinden biri, ülkeyi ziyaret eden yabancı turistlerin şarj istasyonlarını kullanırken yaşadığı zorluklardı. EPDK, yeni düzenlemeyle özellikle turistlerin mağduriyetini gidermek amacıyla şarj ünitelerine POS cihazı entegrasyonunu planladığını açıkladı.

İstanbul’un liderliği ve genel tüketim istatistikleri

İstanbul, Türkiye’deki toplam şarj istasyonlarının yaklaşık %30’unu barındırarak elektrikli araç ekosisteminde liderliğini koruyor. Bunu sırasıyla Ankara (%15), İzmir (%8), Antalya (%6) ve Bursa (%5) takip ediyor.

İstanbul’daki şarj istasyonlarında aylık ortalama elektrik tüketimi 2 milyon kWh’ı aşıyor. En yoğun kullanım Avrupa yakasında, özellikle Levent, Maslak ve Bakırköy bölgelerinde görülüyor. Şehirlerarası yollarda ise Ankara-İstanbul otoyolu üzerindeki şarj istasyonları en yüksek doluluk oranlarına ulaşıyor.

Hafta içi şarj istasyonu kullanımı hafta sonuna göre yaklaşık %35 daha fazla. En yoğun şarj saatleri ise akşam 17:00-20:00 arasında gerçekleşiyor, bu da EPDK’nın yeni fiyatlandırma politikasının önemini gösteriyor.